Why I’m SAD? Czyli depresja sezonowa – czym jest i jak sobie z nią radzić?

Sezonowa depresja, znana także jako SAD (Seasonal Affective Disorder), to zaburzenie nastroju, które pojawia się cyklicznie – najczęściej jesienią i zimą. Objawia się obniżonym nastrojem, brakiem energii i motywacji do działania. Dowiedz się o objawach, kto jest najbardziej narażony oraz jakie formy leczenia są najskuteczniejsze.

Czym jest depresja sezonowa (SAD)?

SAD to pojęcie choroby afektywnej sezonowej inaczej znanej jako sezonowa depresja. Charakteryzuje się nawracającymi epizodami zwłaszcza nasilającymi się w sezonie jesienno zimowym, brakiem apetytu, znacznym spadkiem energii, bezsennością, wycofaniem społecznym czy problemem z koncentracją. Chociaż przeważnie w okresie zimowym wiele osób doświadcza pewnego rodzaju smutku i nostalgii spowodowanej położeniem geograficznym (ilością słońca) nie należy tego mylić z sezonową depresją. 

Depresja sezonowa to poważniejsze zaburzenie afektywne które utrudnia codzienne funkcjonowanie, cechuje się powtarzalnością i brakiem możliwości samodzielnego podźwignięcia się z choroby.

Kiedy zastosować leczenie?

Objawy sezonowej depresji często są bagatelizowane lub mylone z obniżeniem nastroju, opisywanym jako „spadek mocy” czy „dołek” wraz z przyjściem jesieni. Należy odróżniać stan przejściowego przygnębienia od nawracającej depresji sezonowej, która jest chorobą i należy ją leczyć!bowiązków, a przeładowany grafik
ogranicza ich kreatywność i poczucie sprawczości.

Najczęstsze objawy depresji sezonowej

• Przemęczenie – uczucie chronicznego zmęczenia, któremu towarzyszą problemy ze snem oraz ogólna niechęć,
• Anhedonia – brak odczuwania przyjemności i radości z rzeczy które wcześniej uszczęśliwiały pacjenta (ulubiona aktywność, ulubione jedzenie, hobby itp.),
• Zaburzenia lękowe – a raczej ich rozwój, odczuwanie ciągłego niepokoju i nieuzasadnionego strachu,
• Obniżenie nastroju – objawiające się zwiększoną płaczliwością, wrażliwością na czynniki zewnętrzne (w tym różne zdarzenia), obniżoną odpornością na stres, uczuciem smutku i beznadziei a w niektórych przypadkach nawet myśli rezygnacyjne czy samobójcze,
• Zaburzenia apetytu – drastyczne skoki na wadze, nie tylko brak uczucia głodu i spadek masy ciała ale częściej wręcz wzmożone spożywanie i przybieranie kilogramów,
• Wycofanie społeczne – niechęć do socjalizacji a nawet tendencje do izolacji i spędzania czasu w pojedynkę, odwoływanie spotkań oraz unikanie bliskich, 
• Spadek libido – obniżenie popędu seksualnego i niechęć do zbliżeń lub nawet jakiegokolwiek kontaktu fizycznego,
  

To tylko część objawów, jednak jednym z najważniejszych symptomów sezonowej depresji jest cykliczność. Diagnoza opiera się na wywiadzie potwierdzającym regularne nawroty stanów depresyjnych – rok w rok, w podobnym czasie. Jeśli zauważasz u siebie objawy wskazujące na depresję sezonową, skorzystaj z pomocy specjalistów i umów konsultację psychologiczną. 

Wszyscy jesteśmy równi

Wobec depresji sezonowej wszyscy jesteśmy równi, gdyż może dotknąć każdego. Istnieją jednak pewne czynniki ryzyka które wpływają na jej częstsze występowanie. Jednym z nich jest położenie geograficzne i zmniejszona ekspozycja na słońce co może bezpośrednio wpływać na niedobory witaminy D. W wielu materiałach znajdziemy statystyki wskazujące na wyższą zachorowalność wśród kobiet, jednak warto się zastanowić czy na te dane nie wpływa częstsza potrzeba szukania pomocy i diagnostyki wśród płci żeńskiej niż męskiej. Bo jednak w naszym kraju wciąż panuje wzór mężczyzny jako silnego, nie płaczącego a już napewno nie zmagającego się z depresją faceta. Kolejne czynniki ryzyka to neuroatypowość (spektrum autyzmu, ADHD i inne), wcześniejsze epizody depresyjne lub traumatyczne wydarzenia w tym właśnie jesienno-zimowym sezonie.

Diagnoza to nie tylko realne wsparcie tu i teraz ale również prewencja na kolejne lata.

W niektórych przypadkach zalecana jest farmakoterapia utrzymującą stan remisji, a niekiedy wdraża się leczenie interdyscyplinarne łącząc leki z suplementacją witaminy D, fototerapią i oczywiście psychoterapią.

Jak rozpoznać, że potrzebujesz pomocy?

Zadaj sobie dwa proste pytania:

1. Czy w ciągu ostatniego miesiąca odczuwałem/am mniejsze zainteresowanie rzeczami, które wcześniej mnie cieszyły?
   
2. Czy często czuję się smutny/a, rozdrażniony/a lub przygnębiony/a?
   

Jeśli na choć jedno z nich odpowiedź brzmi „tak”, warto skonsultować się ze specjalistą.

Każdej osobie w sezonie jesienno-zimowym polecamy suplementację witaminy D i zadbanie o 3 filary zdrowia psychicznego czyli: dieta, aktywność fizyczna oraz sen.
Więcej o suplementacji przeczytasz tutaj: https://centrummind.pl/suplementy-diety-a-zdrowie-psychiczne/

Pamiętaj!

Depresja sezonowa to choroba, którą można i należy leczyć. Zrób coś dla siebie – poczuj się lepiej i odzyskaj energię. W Centrum MIND możesz skorzystać zarówno z pomocy psychologa, a w krótce także i psychiatry.

📍 Obserwuj nas na Instagramie: @centrummind

 Źródła

1. Beck, A. T., & Alford, B. A. (2009). Depresja. Przyczyny i leczenie. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
   Lewinsohn, P. M., Munoz, R. F., Youngren, M. A., & Zeiss, A. M. (2010). Kontrola nastroju. Przewodnik dla osób z depresją. GWP.
2. Lam, R. W. (2016). Seasonal Affective Disorder: Practice and Research. Oxford University Press.
3. Seligman, M. E. P. (2019). Optymizmu można się nauczyć. Media Rodzina.